BAKTIKÇA … – soru/yorum – A. Kemal KAŞKAR –
Ahlak!
Ahlâklı olmak birileri için gerekli olmayabilir mi?
Örnekse biz gazetecilerin ‘Basın Ahlak İlkeleri’ vardır.
Gazetelerin künyelerinde, ‘basın ahlâk ilkelerine uyma taahhüdü’ yer alır.
Bütün meslek grupları için, yazılı olsun olmasın ille de ‘ahlak ilkeleri’ vardır. Olmazsa olur mu? Olmaz.
Örneğin doktorlar için ‘Hipokrat Yemini’ vardır. Bu ‘yemin’de, yasal bir zorunluluk, cezai bir yaptırımı olmasa da ahlâklı doktorluğun ilkeleri şöyle ifade edilir:
“Hekimlik mesleğinin bir üyesi olarak; Yaşamımı insanlığın hizmetine adayacağıma, Hastanın sağlığına ve esenliğine her zaman öncelik vereceğime, Hastamın özerkliğine ve onuruna saygı göstereceğime, İnsan yaşamına en üst düzeyde saygı göstereceğime, Görevimle hastam arasına; yaş, hastalık ya da engellilik, inanç, etnik köken, cinsiyet, milliyet, politik düşünce, ırk, cinsel yönelim, toplumsal konum ya da başka herhangi bir özelliğin girmesine izin vermeyeceğime, Hastamın bana açtığı sırları, yaşamını yitirdikten sonra bile gizli tutacağıma, Mesleğimi vicdanımla, onurumla ve iyi hekimlik ilkelerini gözeterek uygulayacağıma, … Tehdit ediliyor olsam bile, tıbbi bilgilerimi, insan haklarını ve bireysel özgürlüklerini çiğnemek için kullanmayacağıma, Kararlılıkla, özgürce ve onurum üzerine ant içerim.”*
…
‘Basın Ahlak İlkeleri’ de bağlayıcılığı ve cezai bir karşılığı olmayan bir tür ‘Gazeteci Yemini’dir.
Peki ya ‘siyasi ahlak’? Ahlâklı siyasetçiliğin ilkeleri?
Ülkemizde ‘siyasi ahlak yasası’ da yoktur ve yıllardır ‘kapsamlı’ bir yasanın gerekliliği vurgulanmakta, bunun siyaset alanında aşılmaması gereken birçok asgari-azami eşiği barındıran ve demokrasinin sağlıklı gelişimi ve dengeli olarak işlemesi için önemli bir ölçüt olacağına dikkat çekilmektedir.
Toplumda siyasilere güveni arttırmak için, yani kamu yönetiminde karar alma süreçlerinin her adımında şeffaflığın esas olması, bu süreçlerin katılımcı, eşitlikçi ve adilliği bakımından en ufak bir tereddüdün oluşmaması, çıkar ilişkileri, yolsuzluklar ve usulsüzlüklerin önlenebilmesi, hesap sorma-hesap verme dengesinin tesisi için bu şarttır.
Uzunca süredir ülkemizde ekonomik, sosyal, siyasal gündemin ilk sırasındaki yerini koruyan ‘fon konusu’, her şeyden önce bir ahlaksızlık örneğidir.
Bu ahlaksızlığın, dünyamız ve ülkemiz tarihinde ne yazık ki yaşanagelmiş bir dolu can sıkıcı örneği vardır.
Yazımın tam da bu noktasında, elbette tek başına buna benzer-benzemez birçok dolandırıcılığın nedeni ve dolayısıyla ‘bir tür milât’ olarak görülmemesi gereken bir olayı anımsatmak istiyorum.
Başbakan Ahmet Davutoğlu, Avrupa Birliği uyum sürecindeki son 5 yasadan biri olan ‘Siyasi Ahlak Yasası’nı 14 Ocak 2015 tarihinde açıklamıştı.
Davutoğlu açıklamasında; bu yasayla, mecliste grubu bulunan siyasi partilerin grup başkanvekilleri, siyasi partilerin genel merkez yöneticileri, il ve ilçe başkanları ile yaygın, bölgesel veya yerel nitelikte yayın yapan gazete, radyo ve televizyonların yetkilileri için mal bildirimi zorunluluğu getirileceğini belirterek, “Adaylara ve siyasi partilere yapılacak ayni ve nakdi yardımlara bazı sınırlar getirilebilecek. Siyasi partilere yapılan bağış miktarı elektronik ortamda ilan edilecek. Milletvekili ve belediye başkan adaylarına yapılacak nakdi yardımlar kendi adlarına açılmış olan seçim hesaplarına yatırılacak ve son derece şeffaf olacak” demişti.
Bu açıklamanın hemen ardından, 19 Ocak’ta yapılacak bakanlar kurulu toplantısı öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti grup yönetim kurulu üyeleri ile Beştepe’de bir araya gelmiş ve Davutoğlu’nun açıkladığı ‘kamu yönetiminde şeffaflık paketi’ni eleştirmişti …
18 Ocak 2015 tarihli Milliyet gazetesinin haberinde, kamu yönetiminde şeffaflık paketine sıcak bakmayan Erdoğan’ın, “Böyle giderse görev alacak il ve ilçe başkanı bulamazsınız” dediği belirtilmişti.
Bugün geldiğimiz noktada, bir yandan her geçen gün genişleyen bir ‘fon dolandırıcılığı halkası’ içinde oldukları iddiasıyla siyasetçiler, kamu kurum ve kuruluş yöneticileri soruşturuluyor, gözaltına alınıp tutuklanıyor, mal varlıklarına tedbir konuyor, öte yandan bu dolandırıcılığa dahil oldukları iddia olunan kalabalık listenin ısrarla açıklanması isteniyor. Bu durumun sadece ‘fonlar’ ile sınırlı olmayan, Borsa üzerinde de bir tür tusunami etkisi yaparak milyarlarca dolarlık bir kayba yol açtığı, daha da açacağına dikkat çekiliyor. Yani, karşı karşıya bulunduğumuz sorun, ilk anda söylendiği gibi ‘küçük’ bir sorun değil, aksine … Dolayısıyla bu çok büyük sorunun sorumluluğu konusunda, başta siyasi kadrolar olmak üzere her kimlere aitse hepsinin ortaya çıkarılıp ceza karşılıklarının kamu vicdanını rahatlatacak şekilde bulunması, verilmesi gerekiyor. Ama bu yetmez. Bunun, ‘göstermelik’ olduğu-olacağı yönünde yaygın bir kanaat olduğunu, oluştuğunu da not etmeli ve ‘yetmez ama evet’ demenin sevgili ülkemizin başına ne çoraplar ördüğünü hatırlatıp bazı şeyleri tekrar tekrar vurgulayarak şöyle sürdürmeliyim:
Fon ahlaksızlığının başta siyasi tercihlerden kaynaklı olduğu, dolayısıyla sorumluluğun siyasi iktidarda olduğu açıktır.
AK Parti iktidarının çeyrek yüzyıldır olağan sorumluluklarını olağanüstü çabalarla kabullenmemesi ve buna rağmen iktidarını sürdürebilmesi, bu gerçeği ortadan kaldırmıyor.
Kaide bellidir. AK Parti, destekçi partilerle birlikte tüm olup bitenlerin sorumlusudur. AK Parti’nin sorumluluk kabul etmez hâli, öyle yapıp böyle ederek iktidarını 25 yıldır sürdürebiliyor olsa da ‘istisnadır’ ve dolayısıyla kaideyi bozmaz.
Burada bir başka önemli sorunumuz: Yıllardır biriken ‘topyekûn güvensizlik hâlimiz’dir.
Başta iktidar sahibi kişiler ve siyasi iktidarın yönetip yönlendirdiği kurum ve kuruluşlar olmak üzere kişi, kurum ve kuruluşlara yaygın güvensizlik hâlimiz, toplumsal çürümenin en başta gelen nedenleri arasındadır. En büyük sorunumuzdur. Daha çok zaman yitirilmeden kökten çözülmelidir.
‘Kökten’ diyorum ve yineliyorum:
Sorunun çözümüne birilerinin tutuklanması, mal varlıklarına el konulması yeterli gelmez.
Siyaset kurumu için en doğru ve doğrudan çözüm ‘acil seçim’dir. Kaçınılmaz. Ancak bu kaçınılmaz seçim ‘siyasi ahlak ilkeleri’ üzerine bina edilmeli, 25 yıllık iktidarın bu bakımdan boyu ölçülmeli, siyasi ahlâk söylemlerinde samimiyet sorgulaması bu ölçüye göre yapılmalıdır. Samimiyet testinin en uygun yolununsa, hemen-şimdi iktidar ve muhalefetin birlikte bir ‘siyasi ahlak yasası’ üzerinde çalışıp anlaşmasından ve bunu oybirliği ile yasalaştırmalarından geçtiğini söylemeliyim. Kamu vicdanını rahatlatmanın ve güven bunalımını aşmanın başka yolu yoktur.
Vatandaşın karnı, özellikle iktidardaki siyasetçilerin laflarına toktur.
Konunun, kapitalist toplum modelinden adım adım çıkmak üzere; kooperatif ve karma ekonomi köprülerini çoğalta çoğalta toplumcu modele yönelinmesine ilişkin boyutuna ise sadece dikkat çekip yazımı Köy Enstitüleri (Ziraat) Marşı’nın ilk iki dizesiyle noktalamış olayım sevgili okur yazarlarım:
“Sürer, eker, biçeriz, güvenip ötesine
Milletin her kazancı, milletin kesesine …”
* VİKİPEDİ/Özgür Ansiklopedi’den aktarılmıştır.
Büyük Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e, aramızdan ayrılışının 88’inci yılında yine en güzellerinden kasım patlarıyla saygı-sevgi duruşunda bulunuyor, O’nu sevgiyle anlayıp saygıyla anıyoruz …
Ayşegül ile Kemal KAŞKAR




