BAKIŞ Haber –
Türkiye’de Maden Kanunu’nda yapılması planlanan geçici düzenlemeler kapsamında, sınırlı sayıdaki maden sahasında bulunan zeytin ağaçlarının taşınması gündemde. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu gelişmeyle ilgili açıklama yapan Ankara Üniversitesi Gıda Güvenliği Enstitüsü Müdürü ve Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya, zeytin ağaçlarının uygun koşullarda zarar görmeden taşınabileceğini söyledi.
Zeytin ağaçlarının geçmişte pek çok kez başarıyla taşındığını belirten Prof. Dr. Özkaya, “Doğru teknikler kullanıldığında bir yaşından 3 bin yaşına kadar olan zeytin ağaçlarını bile taşımak mümkün. Ağaçların taşınacağı bölgenin iklimi ve toprak yapısı da uygun olursa, ağaçlar kısa sürede yeni yerlerine uyum sağlar ve birkaç yıl içinde yeniden meyve vermeye başlar” dedi.
“Zeytin Ağacı, Yangından Bile Kurtulabiliyor”
Zeytin ağaçlarının kök bölgesinde oluşturduğu “yumru” sayesinde olağanüstü dayanıklılığa sahip olduğunu vurgulayan Özkaya, “Bu yumru, ağacın adeta ölümsüzlük kaynağıdır. Toprak yangınla tahrip olsa bile yumru zarar görmedikçe ağaç yeniden yeşerebilir. Bu nedenle taşıma işlemleri sırasında bu yapı mutlaka korunmalı” ifadelerini kullandı.
Özkaya’ya göre taşıma işlemi için en uygun zaman, zeytin ağaçlarının uyku dönemine girdiği kış ayları. Bu dönemde yumru çevresinden hendek açılarak ağaç yerinden sökülüyor ve yeni yerine taşınıyor. Özellikle sulanan ve genç ağaçlarda bu işlemin daha kolay olduğunu belirten Özkaya, yaşlı ağaçlarda ise yumrunun daha belirgin hale geldiğini dile getirdi.
Madrid’den İlham: Finans Merkezinde Zeytin Ormanı
Zeytin ağacının taşınabilirliğiyle ilgili dünyadan örnekler de paylaşan Prof. Dr. Özkaya, İspanya’nın başkenti Madrid’de bir finans merkezi çevresine dünyanın farklı bölgelerinden getirilen yaşlı zeytin ağaçlarının başarıyla dikildiğini anlattı. “Bu ağaçlar genetik analizlerle sınıflandırılarak türlerine göre adlandırılmış. Bu örnek, taşımanın sadece teknik olarak değil, estetik ve ekolojik anlamda da ne kadar başarılı olabileceğini gösteriyor” dedi.
“Doğal Saksı Yöntemiyle Yeni Hayat”
Taşınan zeytin ağaçlarının yeni yerlerine sağlıklı şekilde uyum sağlaması için “doğal saksı” yöntemine de dikkat çeken Özkaya, “Çapı birkaç metreyi bulan yumrular için en az 2 metre derinliğinde bir çukur açılmalı. Bu çukur, kök gelişimini destekleyecek özel bir toprak karışımıyla doldurulmalı. Böylece ağaç yeni yerine tıpkı bir saksıya dikilmiş gibi tutunabilir” dedi.
